Nesne Yönelimli Programlama(Object Oriented Programming) -1

Bu makalemizde nesne yönelimli programlama temellerini inceleyeceğiz. Nesne yönelimli programlama(OOP) adı üzerinden de anlaşılacağı gibi nesneleri baz alan bir metodolojidir.

OOP,günümüzdeki yazılım projelerinin oldukça kod boyutlarının artması, hataların ayıklanmasının daha da zorlaşması, kodların tekrar tekrar yazılması gibi sorunların önüne geçmek için ortaya çıkan bir metodolojidir.Programlamaya başlamadan önce yapacağımız analiz sırasında ne tür nesneler kullanacağımız ortaya çıkar.Buna göre bir mimari kurabiliriz.Her bir nesnemiz aslında bizim için bir sınıftır.Dünya üzerindeki her şeyi bir nesne olarak düşünün.Örneğin;Monitör.Tüm monitörlerin belli başlı bazı özellikleri vardır; markası, ekran boyutu gibi özelliklere sahiptir.İşte bütün bu özellikler bizim nesnelerimizin propertyleridir.Bu propertylerden erişilmesini istemediğimiz kısımlarıda field içinde saklarız.Tüm propertyleri fieldlar aracılığı ile yönetiriz.Dolayısıyla 2 kavrami çok iyi biliyor olmamız gerekiyor. İlk olarak field diğeri ise property kavramı. Encapsulation’ı incelerken bunlardan da bahsedeceğim.

Öncelikle OOP nin temel taşlarını listeleyelim daha sonra bunların bizim için tek tek ne anlama geldiğini açıklayacağım.

1-Encapsulation

2-Classification
3-Inheritance
4-Polymorphism
5-Abstraction

Bu makalemizde Encapsulation ve Classification konularına değineceğiz.

ENCAPSULATION;

class Urun

{

   private decimal _fiyat;

   public decimal Fiyat

   {  get { return _fiyat; }

      set {

           if (value < 0)

           {

             throw new Exception("Fiyat 0'dan küçük olamaz");

           }

           _fiyat = value;

       }

    }

}

Class olarak tanımladığımız Urun nesnesinin fiyat özelliği üzerine inceleme yapalım.Decimal olarak tanımladığımız _fiyat değişkeni, artık nesne için field olarak isimlendireceğiz.Fieldlarıma yanlış değerler atanmasını ve  diğer sınıflardan erişimini önlemek için PRİVATE tanımlıyorum.Fiyat olarak tanımladığımız ise bir propertydir.Bunuda PUBLİC tanımlıyorum.İkisi arasındaki farkı şöyle açıklayabilirim size;Elektriğe direk erişemeyiz değil mi?Bazı kablolar ve prizler ile direk erişime kapatılmıştır.Ancak fişleri prize takınca yada lambayı yakmak için anahtarı açınca elektirikten dolaylı olarak faydalanırız.İşte burda korunan elektrik bizim için bir field,lambada gördüğümüz ışık ise elektiriğin bize geliş şekli olarak tanımlayabiliriz.Bunu da property olarak isimlendirebiliriz.

Yukarıdaki örneğe bakacak olursak fiyat property’si 0 dan küçük olamayacağı için atama işlemi sırasında bu durum kontrol edilmiş ve atanması durumda bir hata fırlatılmıştır.Hemen burada get ve set işlemlerinden bahsetmek istiyorum.GET methodu bir propertye atanan değeri dışarı döndürür.SET işlemi ise bir propertye değer atanması işlemidir.İşte bütün bu işlemlere “Encapsulation” diyoruz.

CLASSIFICATION;

 public class Category

 {

        public string Name { get; set; }

        public string Description { get; set; }

 }

 public class Product

 {

        public string ProductName { get; set; }

        public decimal Price { get; set; }

        public Category ProductCategory { get; set; }

 }

Burada tanımlanan Category nesnesini Product nesnesinde bir propertynin tipi olarak tanımlamaya “Classification” denir.Classification, product nesnesi üzerinden ürünün kategorisinin adına ve açıklamasına erişmeme olanak sağlar.Aşağıdaki kodda bunun örneğini görüyoruz.Bir product listesinde dönüp, her dönüşümüzde ürün ile ilgili bazı bilgileri Listview kontrolüne ekleme işlemi yapılıyor.İşte bu özelliğe classification sayesinde ürün üzerinden erişebiliyoruz.Artık bu ürünün kategorisinin ne kadar propertysi var ise görüntüleyebileceğiz.

foreach (Product item in GonderilenSiparis.Products)

{

   ListViewItem li = new ListViewItem();

   li.Text = item.ProductName;

   li.SubItems.Add(item.Price.ToString());

   li.SubItems.Add(item.ProductCategory.Name);

   listView1.Items.Add(li);

} 

Bir sonraki makalemizde  nesne tabanlı programlama’nin diğer başlıklarını inceleyeceğiz.

Pelin KARACAN